|
Sobór Watykański
II przypomina wszystkim wiernym, że Eucharystię sprawuje
pod przewodnictwem kapłana cały lud Boży. Zgromadzeni
wierni śpiewają mszę świętą. Konstytucja o Liturgii
świętej poucza:
"W odprawianiu
liturgii każdy spełniający swą funkcję, czy to duchowny
czy świecki, powinien czynić tylko to i wszystko to,
co należy do niego z natury rzeczy na mocy przepisów
liturgicznych. Ministranci, lektorzy, komentatorzy i
członkowie chóru również spełniają prawdziwą funkcję
liturgiczną. Niech więc wykonują swój urząd z tak szczerą
pobożnością i dokładnością jak to przystoi wyniosłej
posłudze i odpowiada słusznym wymaganiom Ludu Bożego.Celem
wzmożenia czynnego uczestnictwa należy pobudzać wiernych
do wykonywania aklamacji, odpowiedzi, psalmów, antyfon
i pieśni" .
W roku 1967 Stolica Święta uściśla:
"Nie wystarcza, by pieśń była <eucharystyczna>;
jest rzeczą właściwą, aby śpiew odpowiadał częściom
Mszy świętej, świętom lub okresom liturgicznym"
To samo podkreśla jeszcze konkretniej wydany w r.
1988 List Okólny Kongregacji:
"Śpiewy w celebracjach, zwłaszcza w Eucharystii,
a także w nabożeństwach, niech będą zgodne z charakterem
tego okresu i jak najbardziej odpowiadają tekstom liturgicznym".
Chcemy sprawować Eucharystię zgodnie z nauką Soboru.
Rodzi się jednak pytanie: jakie pieśni w naszej polskiej
rzeczywistości wybierać i śpiewać podczas Eucharystii
sprawowanej podczas roku. Jak te pieśni znaleźć?
Poznajemy treść
czytań i modlitw danego formularza mszalnego. Odnośnie
do śpiewów procesyjnych na wejście, Komunię świętą.
Uświadamiamy sobie szczególnie myśl odpowiednich
antyfon z Mszału. Szukamy odpowiadającej tym myślom
pieśni.
Jeśli nie znamy odpowiednich pieśni, względnie nie znają
ich zgromadzeni, dobieramy pieśni odpowiadające charakterowi
poszczególnych części Mszy świętej.
Pieśń na wejście
powinna ukazywać myśl przewodnią odprawianej liturgii,
powinna wprowadzać w odpowiedni nastrój oraz budować
wewnętrzną jedność zgromadzonych.
W czasie przygotowania darów śpiewamy pieśni mówiące
o miłości bliźniego lub dziękczynne (zaczyna się już
liturgia eucharystyczna).
Podczas procesji komunijnej wykonujemy radosne pieśni
o wydźwięku paschalnym, nie śpiewamy pieśni adorujących
Pana Jezusa obecnego w Najświętszym Sakramencie. ("Tak
zaś spożywać go będziecie: ...sandały na waszych nogach
i laska w waszym ręku..., pośpiesznie, gdyż jest to
Pascha"[Wj 12,11].)
Po Komunii świętej występuje uwielbienie Ojcu (nie
dziękczynienie Panu Jezusowi).
Adwent - do 16 XII włącznie wybieramy
przede wszystkim pieśni o treści paruzyjnej, mówiące
o ostatecznym przyjściu Chrystusa Pana. Ostatni tydzień
Adwentu i Msze roratnie nawiązują do wydarzeń w Nazarecie.
Przygotowując
śpiewy na Eucharystię w jakimkolwiek okresie liturgicznym
pamiętajmy, że:
- wyłącznie tak zwane śpiewy
procesyjne - proponowane w MRP jako towarzyszące procesjom
mszalnym: podczas wejścia, przygotowania darów i uczty
paschalnej - możemy zastąpić
pieśniami ludowymi.
- zawsze wybieramy pieśni treścią
i melodią odpowiadające okresowi liturgicznemu
w żadnym wypadku nie wprowadzamy innej pieśni w miejsce
psalmu responsoryjnego
- tylko w Mszach z udziałem dzieci
możemy zastąpić śpiewy : "Chwała na wysokości
Bogu",
"Wierzę w jednego Boga", "Święty"
i "Baranku Boży" odpowiednimi
pieśniami ludowymi
moment rozdawania Komunii świętej
to nie uroczystość Bożego Ciała.
Jakie pieśni śpiewamy
w tym czasie? Treść ich wskazuje nam w mszale antyfona
na Komunię. Poznajemy ją. Zawsze pod-powiada ona myśl
z liturgii słowa danej Eucharystii. Bardzo często wprost
z Ewangelii; nie rzadko inne są antyfony na lata A,
B, i C zależne od Ewangelii tych dni. Podczas Komunii
śpiewamy więc pieśni okresowe: kolędy, chrzcielne, adwentowe,
pasyjne, wielkanocne itd. Inną "barwę" ma
komunia z Jezusem, wejście w misterium Paschy w Boże
Narodzenie, inną w Wielką Noc. W święta maryjne antyfona
na Komunię proponuje nam śpiewy wychwalające Dziewicę,
Matkę Chrystusa. Wychwalając Maryję (czy kogokolwiek
ze Świętych) wychwalamy Jezusa, który jej (im) uczynił
wielkie rzeczy. W Komunii, w zjednoczeniu z Chrystusem
rodzi się i dopełnia świętość każdego człowieka. podczas
procesji z Najświętszym Sakramentem oraz nabożeństw,
w których adorujemy Jezusa obecnego w znakach eucharystycznych,
śpiewamy tylko pieśni mówiące o Nim. Nigdy nie wprowadzamy
do Eucharystii piosenek, choćby najpiękniejszych.
tekst pochodzi ze wstępu do wydania
VIII śpiewnika Exultate Deo, autorem jest
ks. Stanisław Hartlieb
|
